| Grand Hotel w Sopocie b. Kasino-Hotel |
|
 nr rej. 986 z 10.12.1986 |
|
 Wejście do hotelu |
|
| Miejsce | Sopot |
| Adres | ul. Powstańców Warszawy 12-14, 81-718 Sopot |
| Styl architektoniczny | secesyjny lub neobarokowy |
| Projekt | prof. Richard Kohnke, prof. Otto Kloeppel oraz Emil Lau |
| Liczba kondygnacji | 5 |
| Rozpoczęcie budowy | 1924 |
| Ukończenie budowy | 1927 |
| Ważniejsze przebudowy | 1946, 2006 |
| Pierwszy właściciel | konsorcjum powołane przez miasto Sopot |
| Kolejni właściciele | Związek Gmin Wolnego Miasta Gdańska (Freistadt-Gemeindeverband GmbH), Urząd Miejski (1939-1945), Wilhelm Kuschel (dzierżawca 1937-1944), Gdynia-Ameryka Linie Żeglugowe SA, Polskie Linie Oceaniczne PP, Orbis SA |
Grand Hotel - pięciogwiazdkowy hotel w Sopocie, obecna nazwa "Sofitel Grand Sopot", zbudowany w stylu secesyjnym lub neobarokowym w latach 1924-1927 niebagatelnym kosztem około 20 mln guldenów, z przeznaczeniem głównie dla zamożnych gości pobliskiego kasyna gry (Spielklub Zoppot), stąd i ówczesna nazwa - Kasino-Hotel. Projekt dwóch prof. architektury Politechniki Gdańskiej Richarda Kohnke i Otto Kloeppela był powieleniem wybudowanego w 1911 Grand Hotelu w Szczawnie-Zdroju, przemianowanego kilka lat później na "Dwór Śląski" (Schlesischer Hof), aktualnie szpitala-sanatorium "Dom Zdrojowy". Był to najdroższy, najbardziej luksusowy i wytworny hotel w Sopocie jak i w całym Wolnym Mieście Gdańsku, m.in. wyposażony alternatywnie w wodociąg wody morskiej. W 1933 stał się tłem głośnego skandalu finansowego związanego z jego powstaniem - jego główna postać - dr Erich Laue, były długoletni burmistrz a następnie nadburmistrz Sopotu (1919-1930), podobno przegrał swój majątek w miejscowym kasynie a po aresztowaniu odebrał sobie życie w więzieniu. Podobnymi zarzutami objęto także prof. Richarda Kohnke.
Obiekt wielokrotnie zapisał się w historii, m.in.
- po raz pierwszy na początku września 1939 kierował stąd walkami o Oksywie i Półwysep Helski generał lotn. Leonhard Kaupisch ze sztabem, z 1 Odcinka Straży Granicznej, wchodzącego w skład 4 Armii Grupy Armii "Północ" Wehrmachtu
- w dniach 19-26 września 1939 hotel pełnił rolę Kwatery Głównej Adolfa Hitlera, który z Sopotu wyjeżdżał dwukrotnie na przedpola broniącej się Warszawy; pociąg "Amerika" oczekiwał na niego w Godętowie
- od dnia 28 września 1939 przebywał w nim Hermann Göring
- 1 października 1939 przed kontradmirałem Hubertem von Schmundtem komandorzy Stefan Frankowski i Marian Majewski podpisali akt kapitulacji załogi Helu.
W okresie od jesieni 1944-1945 pełnił rolę wojskowego szpitala ewakuacyjnego.
- Po raz drugi hotel przeszedł do historii, kiedy od chwili wyzwolenia Sopotu 23 marca 1945 hotel pełnił rolę siedziby sztabów 49 i 70 armii wchodzących w skład II Frontu Białoruskiego Armii Czerwonej jak i samego II Frontu.
Po II wojnie światowej hotelem zarządzały kolejno:
- 1946-1951 - spółka Gdynia-Ameryka Linie Żeglugowe SA, która zmieniła mu nazwę na Grand Hotel
- 1951-1954 - Polskie Linie Oceaniczne P.P.
- od 1954 do chwili obecnej - Orbis SA
Od 1965 przez wiele lat pełnił rolę zaplecza hotelowo-restauracyjnego dla Międzynarodowego Festiwalu Piosenki. Gościło w nim setki znakomitych postaci: mężów stanu (monarchów, prezydentów, premierów, polityków) oraz gwiazd estrady i filmu. Wielokrotnie sam "zagrał" w wielu filmach. W nocy 13 grudnia 1981 był terenem akcji ZOMO, kiedy w hotelu aresztowano niemal całą Komisję Krajową NSZZ "Solidarność". W 1990 w hotelu uruchomiono kasyno, trzecie w Polsce po Warszawie i Krakowie. W 2006 przeprowadzono w hotelu modernizację i tym samym klasyfikując go wśród obiektów o najwyższym standardzie w kraju (*****Palace), dysponując m.in. biblioteką. Obecnie hotel występuje pod marką Sofitel, sieci należącej do francuskiej grupy hotelarskiej Accor. Jest to najbardziej prestiżowy hotel w całym Trójmieście, najpopularniejszy obok mola i Opery Leśnej, obiekt w mieście, swoista jego "ikona".
edytuj Najbardziej znanymi gośćmi hotelu byli
- Alfons XIII, b. król Hiszpanii, w lecie 1931
- Charles Aznavour, piosenkarz francuski, w 1984
- Erich von dem Bach-Zelewski, generał SS, inicjator utworzenia obozu Auschwitz-Birkenau, nadzorował budowę umocnień nadbrzeżnych, dowódca Korpsgruppe von dem Bach uczestniczącej w tłumieniu powstania warszawskiego w 1944, od połowy 1944 do sierpnia 1944,
- Josephine Baker, piosenkarka i tancerka amerykańska
- Fidel Castro, prezydent i premier Kuby, pierwszy sekretarz Komunistycznej Partii Kuby i przywódca rewolucji kubańskiej, podobno trzykrotnie m.in. 9 czerwca 1972, w pok. 226
- Marlena Dietrich, urodzona w Niemczech aktorka i piosenkarka, w 1966
- Greta Garbo, aktorka, w kwietniu 1932
- Charles de Gaulle, generał i prezydent Francji, w 1967, w pok. 226
- Hermann Göring, działacz nazistowski, feldmarszałek Luftwaffe, marszałek Rzeszy III Rzeszy (niem. Reichsmarschall), minister spraw wewnętrznych Niemiec, dowódca Luftwaffe, premier Prus, twórca Gestapo, od 28 września 1939, w pok. 226
- Karel Gott, piosenkarz czeski, w 1964 i 2006
- Adolf Hitler, führer i kanclerz Rzeszy, przywódca Narodowo-Socjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (NSDAP), 19-26 września 1939 w pok. 226
- Jan Kiepura, polski śpiewak (tenor), aktor, w 1958
- Krzysztof Krawczyk, piosenkarz polski, w pok. 226
- Annie Lennox, piosenkarka szkocka, w 1995
- Czesław Miłosz, polski prawnik i dyplomata, poeta, prozaik, eseista, historyk literatury, tłumacz
- Ignacy Mościcki, prezydent Polski
- Agnieszka Osiecka, kompozytorka tekstów piosenek, poetka, wielokrotnie (ostatnio w 1997), napisała kilka piosenek z odniesieniami do Sopockiego Grand Hotelu np. "Sopockie bolero"
- Reza Pahlavi, szach Iranu, w 1977, w pok. 226
- Jerzy Połomski, piosenkarz polski, w 1961
- Władimir Putin, premier Rosji, w 2009, mieszkał w apartamencie de Gaulle'a, składającego się z trzech pokoi: 222, 223, 224, a nie jak podają media w pokoju 226
- Leni Riefenstahl, niemiecka reżyserka filmowa, we wrześniu 1939
- Maryla Rodowicz, piosenkarka
- Demis Roussos, piosenkarz grecki, w 1979 i 2006, w pok. 226
- Omar Sharif, urodzony w Egipcie aktor
- Helena Vondráčková, piosenkarka czeska, w 1977 i 2006
- Zespół Boney M, w 1979
edytuj Ciekawostki
- gdy w kwietniu 1922 ogłoszono konkurs na projekt Kasino-Hotel, "Gazeta Gdańska" pisała: "Projektowany hotel winien być wystawiony w takiej formie, by przedstawiał coś w rodzaju tryptyku. Lewe jego skrzydło mieściłoby cele ze ścianami wybitymi filcem dla goszczenia wariatów, prawe skrzydło kryminał. Zamiast gazonu przed frontem hotelu należy od razu założyć cmentarz dla samobójców. Na froncie hotelu umieścić powinno się motto Dantego »Lasciate ogni speranza« (Porzućcie wszelką nadzieję".
- cena wynajęcia pokoju w 1938 wynosiła 26,55 guldena, to jest równowartość tej samej kwoty w ówczesnych zł
- Adolf Hitler w trakcie pobytu w hotelu 20 lub 21 września 1939 w piśmie adresowanym do naczelnego lekarza Rzeszy wydał rozkaz pozwalający mordowanie psychicznie chorych: "Niniejszym udziela się Reichleiterowi [Philippowi] Bouhlerowi oraz doktorowi nauk medycznych [Karlowi] Brandtowi wszelkich pełnomocnictw w zakresie zwiększania uprawnień określonych lekarzy, po to, by ci ostatni mogli zadawać pacjentom, którzy wedle wszelkich ludzkich kryteriów są nieuleczalnie chorzy, miłosierną śmierć po najbardziej wnikliwym orzeczeniu lekarskim dotyczącym stanu ich zdrowia"; pismo było antydatowane na dzień 1 września 1939
- anegdota mówi o wkroczeniu do miasta Rosjan – niszczyli oni wszystko, co napotkali po drodze, a co kojarzyło się z hitlerowcami lub kapitalizmem; runąć miał między innymi Grand Hotel, ale udało się go ocalić za butelkę gorzałki
- w latach 60. – zimowa siedziba kultowego klubu "Non Stop"
- 1965 – oficjalny debiut zespołu "Czerwone Gitary"
- w dniach 11-16 września 1966 miejsce 16 Konferencji Pugwash pt "Rozbrojenie i światowe bezpieczeństwo, głównie w Europie" (Disarmament and World Security, Especially in Europe) która, jak dotychczas, zgromadziła w naszym kraju największą liczbę laureatów nagrody Nobla
- retransmitowanie z Grand Hotelu lokalnej radiowej audycji muzycznej, wzorowanej na "Podwieczorku przy mikrofonie"
- 1970 – uruchomienie pierwszej w Polsce dyskoteki – "Musicoramy", prowadzonej przez Franciszka Walickiego
- w hotelu pracował w charakterze portiera znany radiowy komentator sportowy Bohdan Tomaszewski
edytuj Bibliografia
- Padfield, Peter: Himmler, Reichsführer SS, Interart Warszawa 1997, t. 2, s. 12
- Gmyz, Cezary: Reisefuehrer, [w:] "Wprost" 26/2005 (1178) [1]
- Szałkowski, Artur: Kuracja w cesarskich apartamentach, [w:] "Polska The Times Gazeta Wrocławska", nr 251 (26.10.07)